।। महेश खड्का ।।
नेपालको पूर्वी ढोकाका रूपमा परिचित मेचीनगर खेलकुद गतिविधिका हिसाबले निकै चलायमान नगर हो। यहाँ विशेष गरी फुटबल खेलप्रति युवाहरूको आकर्षण दिनप्रतिदिन लोभलाग्दो गरी बढिरहेको छ। विद्यालय तहदेखि स्थानीय क्लब र समुदायसम्म फुटबलले सबैको मनमा विशेष स्थान ओगटेको छ। पछिल्ला वर्षहरूमा भइरहेका विभिन्न प्रतियोगिता तथा खेलकुदका गतिविधिहरूले मेचीनगरको फुटबल क्षेत्रलाई थप ऊर्जावान् बनाएका छन्।
मेचीनगरमा फुटबल केवल मनोरञ्जनको माध्यम मात्र नभएर युवाहरूको प्रतिभा प्रस्फुटन गर्ने एउटा बलियो मञ्चसमेत बनेको छ। बिहान र बेलुकाको समयमा यहाँका विभिन्न खेल मैदानहरूमा युवा खेलाडीहरू पसिना बगाउँदै अभ्यास गरिरहेको दृश्य निकै उत्साहजनक देखिन्छ। फुटबलको जग बसाल्न यहाँका विद्यालयहरूको भूमिका पनि उत्तिकै महत्त्वपूर्ण छ। विद्यार्थीहरूलाई खेलकूदका माध्यमबाट अनुशासन, नेतृत्व क्षमता र सामूहिक भावना (टिमवर्क) सिकाउन फुटबललाई प्राथमिकता दिने गरिएको छ।
यसै क्रममा, मेचीनगरस्थित इस्ट होराइजन माध्यमिक विद्यालयले अखिल नेपाल फुटबल सङ्घ (एन्फा) को आयोजना तथा झापा जिल्ला फुटबल सङ्घको सहकार्यमा सम्पन्न 'अन्डर-१४' (U-14) छात्र फुटबल प्रतियोगिताको जिल्ला विजेता बन्ने गौरव प्राप्त गरेको छ। उक्त टोली प्रदेशस्तरीय प्रतियोगितामा सहभागी हुँदै हाल राष्ट्रिय प्रतियोगिताको तयारीमा जुटेको विद्यालयका निर्देशक एवं प्रधानाध्यापक सन्दीप राई बताउनुहुन्छ। राई भन्नुहुन्छ:
"धेरै विद्यालयहरूले खेलकुदलाई शैक्षिक गतिविधिसँग जोडेर विद्यार्थीको सर्वाङ्गीण विकासमा ध्यान दिनु जरुरी छ। यसले विद्यार्थीलाई शारीरिक तथा मानसिक रूपमा सबल बनाउन निकै महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्छ।"
युवाहरूमा फुटबलप्रतिको यो तीव्र मोहका बीच केही चुनौतीहरू भने अझै कायमै छन्। व्यवस्थित खेल मैदानको अभाव, आधुनिक प्रशिक्षण सुविधाको कमी, दक्ष प्रशिक्षकहरूको सीमितता र पर्याप्त आर्थिक लगानी हुन नसक्दा यहाँको फुटबल विकासले सोचेजस्तो गति लिन सकेको छैन।
मेचीनगर निवासी एवं 'अन्डर-२३' (U-23) का राष्ट्रिय प्रशिक्षक ससेन्द्र धिमालका अनुसार:
"जिल्ला फुटबल सङ्घको समन्वयमा सम्पूर्ण पालिकाहरूले नियमित रूपमा प्रतियोगिताहरू सञ्चालन गर्ने हो भने खेलाडीहरूलाई थप प्रोत्साहन मिल्ने थियो र उनीहरूले आफ्नो प्रतिभा देखाउने अवसर पाउने थिए। तर विडम्बना, पालिका तथा सम्बन्धित निकायहरू यस विषयमा अझै पर्याप्त रूपमा सक्रिय हुन सकेका छैनन्।"
पुजन उपरकोटी, सुजन गुरुङ, एन्जल गुरुङ, प्रशान्त लक्सम, नीरज कार्की, सेमन्त थापा, करण थापा र दिवस उराउ जस्ता नामहरू मेचीनगरले पछिल्लो समय राष्ट्रिय स्तरमा स्थापित गराएका सफल खेलाडीहरू हुन्। तर उचित अवसर र सही व्यवस्थापनको अभावका कारण कतिपय प्रतिभावान् खेलाडीहरू खेल जीवनबाटै पलायन हुन बाध्य हुनु दुःखद पक्ष हो।
यद्यपि, यी तमाम चुनौतीहरूका बाबजुद मेचीनगरमा फुटबलको भविष्य निकै उज्ज्वल देखिन्छ। स्थानीय सरकार, विद्यालय, क्लब र खेलप्रेमी समुदायले आपसमा समन्वय गरेर एउटा दीर्घकालीन योजना बनाउने हो भने मेचीनगर राष्ट्रिय स्तरका उत्कृष्ट खेलाडी उत्पादन गर्ने मुख्य केन्द्र बन्न सक्छ। फुटबलले युवाहरूलाई कुलतबाट जोगाई सकारात्मक दिशातर्फ डोर्याउनुका साथै समाजमा एकता, अनुशासन र स्वस्थ जीवनशैली प्रवर्द्धन गर्न ठुलो योगदान पुर्याइरहेको छ।
निष्कर्षमा भन्नुपर्दा, मेचीनगरका लागि फुटबल केवल एउटा खेल मात्र होइन; यो त यहाँका युवाहरूको सपना, ऊर्जा र पहिचानको बलियो खम्बा बनेको छ। यदि राज्य र सम्बन्धित निकायबाट उचित अवसर, लगानी र सहयोग पाउने हो भने यहाँको फुटबल क्षेत्रले भविष्यमा अझै ऐतिहासिक सफलता हासिल गर्ने सम्भावना निश्चित छ।
